Artı Proses – Kurumsal Hizmetler | Temel Tasarım İlkeleri ve 7 Evrensel Tasarım ilkesi
Tam Ekran
10 Nisan 2020
|
by Artı Proses

Temel Tasarım İlkeleri ve 7 Evrensel Tasarım ilkesi

Temel Tasarım İlkeleri Nelerdir?

Kökeni Latinceden gelen tasarım, nesnel gerçeklikle bağlantısı bulunmayan bir kavramdır.

Tasarımın olmazsa olmazı tasarım ilkeleridir. Yapılacak alanın önemi olmaksızın tasarıma ait belli temel tasarım ilkeleri bulunur. Temel tasarım ilkeleri, bir yüzeyde oluşturulan fikirlerin estetik olarak tutarlılığı için ihtiyaç duyulan temel ilkelerdir. Yaşam süreci içinde bilinçli davranarak veya bilinçsiz olarak birçok tasarım ortaya çıkmaktadır. Başarılı bir tasarım oluşması için tasarım ilkeleri bilinerek, yaratıcılık ile birleştirilip doğru olarak uygulanmalıdır. Bu ilkeler, tasarım içinde bulunan tüm elemanların kendi aralarında ve bütüne yansımalarında düzenleyicidir. İlkeler göz önünde bulundurularak yapılan tasarım, kompozisyonun bütününde, ilkelerden bağımsız bir eser olarak ortaya çıkar. Temel tasarım ilkeleri “denge, birlik, hiyerarşi, oran-orantı, uygunluk, kontrast, baskınlık” olarak bilinmektedir. Temel tasarım elemanları ve ilkeleri, grafik tasarım ve fotoğrafçılık gibi alanlarda kullanılır.

Temel tasarımın ilkelerini anlamak için, öncelikle iki kavramla ilgilenmelisin, bunlar görsel dil ve tasarım kavramlarıdır.

Görsel Dil

Görsel dil, görsel sembol ve nesneler ile iletişim kurmak anlamına gelir.

Örneğin, giydiğin kıyafetlerde bir logo vardır, bu logolar markaların mesajını iletir. Görsel dil, tasarımcıların ve sanatçıların yaptıkları çalışmalarda mesaj ve iletişim kurma biçimidir.

Seni belirli bir şekilde düşündürmek için renkler, çizgiler ve şekiller gibi şeyleri kullanırlar. Tasarımın vermek istediği nihai hedefi tamamlamak için, görsel dilin nasıl çalıştığını anlamak önemlidir.

Tasarım

İkinci anahtar kavram ise işin özünü anlatan tasarım kavramıdır. Her yeni otomobilde veya bir kıyafette öne çıkan şey tasarımın kendisidir. Ancak, tasarım ilkeleri söz konusu olduğunda, “tasarım” terimi çok özel bir tanımlamaya sahiptir.

Bu durumda tasarım, belirli bir amaç ile bileşenlerin seçilmesi ve düzenlenmesi sürecidir.

Bu amaç fonksiyonel, estetik veya her ikisi de olabilir.

Bu yüzden bu yazımda tasarım hakkında konuşurken, özellikle tasarım öğelerinin sanatçının nihai amacını desteklemek için nasıl kullanıldığını, bir ürünü pazarlamak, bir hikâye anlatmak veya başyapıt yaratmak için kullanılmasından bahsediyoruz.

Temel Tasarım Elemanları ve İlkeleri

Sanatçılar, yarattıkları eserlerde evrensel bir standart oluşturmak için temel tasarım elamanları ve ilkelerini kullanırlar.

Mesela bir grafik tasarımcının bir başkan adayı için poster hazırlaması gerektiğini varsayalım.

Posterin görsel olarak potansiyel seçmenlere doğru mesajı iletmesini sağlamak için, evrensel tasarım sürecinde tasarım ilkelerini kullanmak vazgeçilmez derecede önemlidir.

Aynı şey güzel sanatlar için de geçerlidir, sanatçılar izleyicilerine bir mesaj iletmek için bir sanat eseri yaratırlar.

Bir sanatçının Amerikalıların günlük olarak tükettiği yanlış ve fazla gıdalar konusunda endişeli olduğunu varsayalım.

Bu sanatçının çalışmalarının amacı kapitalizm ve tüketici hakkında kitlelere mesaj vermektir.

Tüketici ve kapitalizm gibi konularda görüşlerin güzel sanatlarla nasıl ifade edilebileceğine dair bir örnek  Mark Tansey’in “Manzara” resmidir.

Mark Tansey’in Manzara resmi

Mark Tansey’in Manzara resmi

Temel tasarım elemanları ve ilkeleri, bir sanat eserinin başarılı mı başarısız mı olduğunu belirlemek için de kullanılır.

Görsel bir eser için temel tasarım ilkeleri iyi kullandığında, mesajını vermeyi başaracaktır.

Fakat sadece bir işin mesajını vermesi, onu sevmeniz gerektiği anlamına gelmez. Çünkü görsel bir parçayı beğenmek ya da sevmemek kişisel zevke dayanır.

 

Temel Tasarım İlkeleri ve Beğeni İlkeleri

Temel tasarım ilkeleri ve beğeni ilkeleri arasındaki önemli bir fark var.

Bir sanatçının çalışmalarını beğeni ilkelerinden ayırması gerekir. İnsanların zevkleri ile kendi zevklerinin uyuşmayacağını düşünse bile, beğeni odaklı çalışma yapmaması gerekir.

Çünkü sanat bu tür kaygılarla yapıldığında kalite ve özgünlükten uzaklaşır. Ticari bir ürün yaratan sanatçıların bile, sanatlarını başkalarının zevklerine göre tasarlamaları iyi sonuçlar getirmeyebilir.

Sanatı eleştirmenin gerçek bir nesnel yolu olmasa da, temel tasarımın ilkeleri, bir sanat eserinin kalitesini değerlendirmek için bir metrik sağlar.

Temel tasarım elamanları ve ilkeleri sanatın kişisel zevklere yani beğeni ilkelerine göre değerlendirmesini engeller. Sana göre güzel bir poster, bana göre kötü olabilir, yani bu göreceli bir şeydir. Ancak bir çilekli standart bir pasta için ”bence bu acılı yemek” diyemezsiniz.

Evrensel tasarımın 7 temel ilke ve elamanlarını değerlendirmek tam olarak bu anlattığıma benzer.

Sanat eleştirmenleri, bu prensipleri bir sanat eseri için iyi ve kötünün tanımı yaparken kullanırlar.

Sanatın amacı bir mesajı iletmek ise, evrensel tasarımın temel ilkeleri sanat eleştirmenine bir sanat eserinin ne kadar etkili olup olmadığını anlamanın imkanını verir.

Sanat eleştirmenleri 7 evrensel tasarım ilkesi ile zevklerine göre yorum yapmamalarını engeller.

 

7 Evrensel Tasarım İlkesi

Şimdi, tasarım ilkelerinin ne olduğunu anladığımıza göre, 7 evrensel tasarım ilkesini anlayalım.

Van Gogh

Van Gogh

Kontrast, Türkçeye direkt olarak zıtlık veya karşıt olarak çevrilir. Bir sanat eserinde renk, ton veya duygu gibi farklı elemanları ve ilkelerinin yan yana yerleştirilmesi veya resmin en aydınlık ve en karanlık kısımları arasındaki farkın derecesi anlamına gelir.

Bir sanat eserinin, farklı unsurları birbirinden belirgin şekilde farklı olduğunda görselde kontrast oluşur. Kontrast öğeleri yan yana getirildiğinde veya yan yana yerleştirildiğinde, izleyicinin dikkatini çeker.

Sanatçıların bunu yapmasının yaygın yollarından biri, birbirine yakın kontrast renkler kullanmaktır.

Bunlar, renk tekerleğinin diğer tarafında görünen renklerdir, ancak bu aynı zamanda nesnelerin boyutu veya türleriyle de yapılabilir.

Vurgu

Vurgu, görsel tasarımın en önemli bölümünü izleyenlere daha kolay iletmek için gerekir. Eğer iyi yapılırsa izleyici vurgu yapıldığını fark etmez, ama kötü tasarlanırsa vurgu yapıldığı belli olur ve tam tersi etki ederek izleyiciyi rahatsız eder.

Örneğin, otoyolda gördüğünüz reklam panolarını düşünün, en önemli bilgileri büyük harflerle, kalın harflerle gösterir veya dikkat çekmek için ilgili bir resim kullanır.

Ancak, vurgu yapmak için orantısız veya çok karışık görüntüler kullanılırsa, reklam işe yaramaz.

Godfather için hazırlanan için yayınlanan film afişi kaliteli bir vurgu örneğidir.

En önemli bilgileri ön tarafa ve merkeze koymuşlar.

Bir bakışta filmin başlığını ve mottosunu görebiliyorsunuz, aynı zamanda başrol oyuncusunun etkileyici bir pozunu kullanarak film hakkında oldukça iyi bir fikir veriyor. (Spoiler: Film bir mafya ailesi hakkında 🙂 )

Vurgulama, diğer tasarım ilkeleri ile orantılı çalışır. Örneğin, Jurassic Park posteri vurgu oluşturmak için kontrast ve boşluk kullanmış.

Desen

temel tasarım ilkeleri : Desen

Bir nesne, resim veya sembol, görsel bir kompozisyon boyunca eşit olarak tekrarlandığında desen oluşur. Her şey bir desene dönüştürülebilir ancak bazı klasik örnekler kesişen çizgiler, şekiller ve spiraller içerebilir.

Desenler bir tasarımda çok farklı çeşitlerde kullanılabilir.

Bir bölümün tonunu ayarlayabilir ve vurguyu daha ön plana çıkarmak için kullanabilirsin. Bir desen kontrast veya vurgu gibi diğer tasarım elemanları için arka planı ayarlayabilir.

Yukarıdaki resimde bir desenin kontrastla nasıl birleştiğini ve verilmek istenen mesajın vurgusunu nasıl ortaya çıkarabileceğini görüyoruz.

Tekrar

temel tasarım ilkeleri : Tekrar

Tekrar, tasarım boyunca renk, şekil veya yazı tipi gibi belirli temel tasarım elemanlarının tekrar tekrar kullanılmasıdır.

Bir tasarımda desenlerden farklı olarak oluşturulan tekrar, bütünlük ve ahenk sağlamak için kullanılır.

Tekrar doğru kullanıldığında tasarımda tutarlılık yaratır.

Bu teknik kullanılarak hedef kitlelerin, ilgili mağazalarıyla reklamlarını ilişkilendirmesine yardımcı olabilirsiniz.

Hareket

Vincent van Gogh – Zeytin Ağaçları

Bir resim için hareket hakkında konuşmak kulağa tuhaf gelebilir. Ancak temel tasarım ilkelerinden biri olan hareket, izleyicinin sanat üzerinde ki göz hareketi anlamına gelir. Etkileyici sanat eserleri, izleyiciyi bir önemli unsurdan diğerine yönlendirir.

Bir izleyicinin gözü tek bir yerde takılma eğilimindeyse, bu tasarım ilkelerinin bazılarının doğru çalışmadığının bir işaretidir.

Hareket ilkesini tasarım sürecinin bir parçası olarak kullanmanın bir faydası vardır:

İzleyicilerin gördükleriyle bağlantı hissetmelerini sağlar.

Vincent Van Gogh’un Zeytin Ağa%ALLS

Hakkında